Page 96 - Demo

Napoleon 1BonapartiNapoleon Bonaparti, nga konsullati drejt perandoris%u00ebPeriudha e paq%u00ebndrueshm%u00ebris%u00eb politike, shoq%u00ebrore, ekonomike dhe trazirat n%u00eb Franc%u00eb, shtruan nevoj%u00ebn e ardhjes s%u00eb nj%u00eb dore t%u00eb fort%u00eb n%u00eb krye t%u00eb vendit. Mes gjeneral%u00ebve t%u00eb ushtris%u00eb, elita politike zgjodhi gjeneralin e ri, Napoleon Bonapartin. Pasi zbarkoi n%u00eb Franc%u00eb si fitimtar, ai organizoi nj%u00eb grusht shteti m%u00eb 10 n%u00ebntor 1799 dhe rr%u00ebzoi Republik%u00ebn e Direktoratit, duke u b%u00ebr%u00eb Konsull i Par%u00eb i vendit, me fuqi t%u00eb plota. Grushti i shtetit e vendosi Franc%u00ebn n%u00ebn regjimin diktatorial t%u00eb Bonapartit. Ai e konceptoi rolin e tij si t%u00eb nj%u00eb %u201cmonarku t%u00eb ndritur%u201d, q%u00eb e p%u00ebrdor pushtetin absolut p%u00ebr t%u00eb nd%u00ebrmarr%u00eb reformime t%u00eb nevojshme t%u00eb organizmit shtet%u00ebror dhe p%u00ebr t%u00eb zbatuar nj%u00eb politik%u00eb t%u00eb jashtme t%u00eb hegjemonis%u00eb n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb Evrop%u00ebn. Vitet e Konsullatit (1800-1804) jan%u00eb p%u00ebr shoq%u00ebrin%u00eb franceze vitet e nj%u00eb zhvillimi t%u00eb qet%u00eb. Bonaparti synonte eliminimin e %u00e7do p%u00ebr%u00e7arjeje dhe vendosi n%u00eb K%u00ebshillin e Shtetit p%u00ebrfaq%u00ebsues q%u00eb nga jakobin%u00ebt deri te filomonarkist%u00ebt. Kushtetuta e miratuar n%u00eb shkurt t%u00eb vitit 1800, me an%u00eb t%u00eb nj%u00eb referendumi popullor, synonte rind%u00ebrtimin e nj%u00eb kuadri institucional, duke u garantuar francez%u00ebve barazi para ligjit. N%u00eb vitin 1801 u arrit nj%u00eb Konkordat me pap%u00ebn Piu VII. Bonaparti siguroi barazimin e bilancit shtet%u00ebror, krijoi sistemin e funksionar%u00ebve p%u00ebr mbledhjen e taksave t%u00eb drejtp%u00ebrdrejta dhe rip%u00ebrt%u00ebriu taksat jo t%u00eb drejtp%u00ebrdrejta. U stabilizua kursi i monedh%u00ebs (metalike), emetimi i s%u00eb cil%u00ebs u mor p%u00ebrsip%u00ebr nga Banka Komb%u00ebtare. Pozitive qen%u00eb edhe zhvillimet n%u00eb lidhje me legjislacionin q%u00eb rregullonte sh%u00ebrbimet publike, si asistenc%u00ebn sh%u00ebndet%u00ebsore (spitalet dhe institutet e bamir%u00ebsis%u00eb) dhe arsimimin publik. Kujdestaria e arsimit fillor iu caktua komunave, nd%u00ebrsa shteti mori p%u00ebrsip%u00ebr arsimin e mes%u00ebm (licet%u00eb) dhe at%u00eb universitar. Por suksesi m%u00eb i madh i organizimit administrativ t%u00eb Bonapartit ishte Kodi Civil, q%u00eb u shpall n%u00eb mars 1804, hartimin e t%u00eb cilit Konsulli i Par%u00eb e ndoqi nga af%u00ebr. Kodi frym%u00ebzohej nga disa parime themelore t%u00eb Revolucionit: barazia e t%u00eb gjith%u00eb qytetar%u00ebve p%u00ebrball%u00eb ligjit, liria e nd%u00ebrgjegjes, mbizot%u00ebrimi i pushtetit civil, p%u00ebrcaktimi dhe mbrojtja e t%u00eb drejtave t%u00eb pron%u00ebs, shfuqizimi i %u00e7do pengese p%u00ebr nism%u00ebn e lir%u00eb. Pasi u plot%u00ebsua me procedur%u00ebn civile, at%u00eb penale Kodi Civil Francez 2Epoka e Napoleonit dhe epoka e Restaurimit4.7Jo t%u00eb gjith%u00eb e din%u00eb q%u00eb Napoleon Bonaparti ndryshoi standardin bot%u00ebror t%u00eb drejtimit t%u00eb mjeteve. P%u00ebrpara tij, kudo n%u00eb Evrop%u00eb, kalor%u00ebsit q%u00ebndronin nga ana e majt%u00eb e rrug%u00ebs, n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb q%u00eb dora e djatht%u00eb q%u00eb mbante shpat%u00ebn, t%u00eb ishte e lir%u00eb p%u00ebr p%u00ebrdorim n%u00eb rast nevoje. Napoleoni mendoi se kjo ishte nj%u00eb taktik%u00eb ushtarake e vjet%u00ebr dhe ndryshoi an%u00ebn, me q%u00ebllim q%u00eb t'i kapte armiqt%u00eb n%u00eb befasi. Kjo zgjedhje u p%u00ebrhap ngado n%u00eb Evrop%u00ebn kontinentale dhe m%u00eb pas kudo n%u00eb bot%u00eb, me p%u00ebrjashtim t%u00eb Anglis%u00eb, e cila nuk u pushtua asnj%u00ebher%u00eb nga Napoleoni.Grimc%u00eb historike94